Dit jaar (2025) zijn de onderzoeksresultaten bekend geworden van 3 onderzoeken die het Kennisnetwerk heeft laten verrichten:
- Budgettaire effecten van cliëntgerichte consultatie- en adviesfunctie D-zep door het Sociaal Economisch Onderzoeksbureau (SEO)
- Onderzoek SROI D-zep: Social Return on Investment door Vita Valley
- D-zep Next Step onderzoek: aanvullend onderzoek naar de doelgroepdefinitie D-zep door UKON
- Besparen door te sparren? De budgettaire effecten van de cliëntgerichte consultatie- en adviesfunctie voor mensen met dementie en zeer ernstig probleemgedrag door SEO.
Uit het onderzoek van de SEO komt naar voren dat de CCA voor D-zep leidt tot een substantiële kostenbesparing op macroniveau, met een geschatte jaarlijkse besparing van 0,7 tot 1,6 miljoen euro in 2030. De CCA-functie heeft naar verwachting ook in de toekomst een positief budgettair effect. Bij een verdere toename van de prevalentie van dementie (en daarmee van D-zep-cliënten) kan de besparing oplopen tot tussen de 0,7 en 1,6 miljoen euro per jaar in 2030
Resultaten
De analyse laat zien dat de inzet van CCA bij 440 cliënten in 2024 naar schatting leidt tot een jaarlijkse kostenbesparing van bijna 1 miljoen euro, oftewel 2,7 procent van de totale uitgaven aan D-zep-cliënten in de REC’s en DEC’s. Deze besparing is toe te schrijven aan het voorkomen van opnames: in 13,2% van de gevallen waarbij CCA werd ingezet, kon opname in een REC of DEC worden voorkomen. Volgens de berekeningen betekent dit een gemiddelde besparing van circa 2.200 euro per cliënt.
Op de langere termijn (tot en met 2030) wordt verwacht dat de besparing verder oploopt tot ongeveer 1,1 miljoen euro per jaar. Deze inschatting houdt rekening met de verwachte toename van het aantal mensen met dementie in de totale bevolking. Een gevoeligheidsanalyse toont bovendien dat de CCA-functie al kostenbesparend is bij een effectiviteit van slechts 4,9% in het voorkomen van opnames – een aanzienlijk lager percentage dan de huidige schatting van 13,2%.
Meer informatie:
2. SROI QUICK SCAN, Kennisnetwerk D-zep door Vita Valley
Het onderzoek naar het maatschappelijk effect (SROI) van het Kennisnetwerk D-zep 2025-2029 laat zien dat elke geïnvesteerde euro 2,4 euro (±25%) oplevert aan maatschappelijke waarde. Hierbij is gekeken naar de beheersing van Wlz kosten (betaalbaarheid, toegankelijkheid), Inzetbaarheid, binden, boeien en behoud van personeel en Kwaliteit van leven voor naasten.
SROI
SROI is een internationaal gevalideerde methode voor het maken van een maatschappelijke kostenbatenanalyse. Daarmee ontstaat inzicht in de totale gecreëerde maatschappelijke waarde en in de kosten-batenverhouding per stakeholder.
In de SROI voor het Kennisnetwerk D-zep is een zogenoemd ‘opschalingsscenario’ gemaakt om de verwachte situatie over de jaren 2025-2029 inzichtelijk te maken. Hierbij is gekeken naar het aantal cliënten behorend tot de doelgroep D-zep, het aantal nauw betrokken naasten, het aantal betrokken zorgprofessionals, het aantal consultverzoeken en het aantal opnames in een REC/DEC.
Inbreng en opbrengsten
Deze SROI brengt de maatschappelijke waarde van het Kennisnetwerk D-zep in kaart. De grootste sociale opbrengst is voor de naasten van de cliënten behorend tot de doelgroep D-zep. Zij ervaren een toename in kwaliteit van leven.
Het zorgkantoor levert de grootste financiële inbreng en krijgt daar ook een economische opbrengst voor terug (afbuiging Wlz kosten). Ook de zorgorganisaties kennen een financiële opbrengst (afname verzuim/uitstroom).
Maatschappelijke waarde
De maatschappelijke waarde van het Kennisnetwerk D-zep is groter dan geschetst. Niet alle relevante opbrengsten zijn gemonetariseerd. Het Kennisnetwerk-D-zep zorgt voor gestructureerde kennis- en ervaringsopbouw over de zorg, behandeling en benadering voor mensen met D-zep. Dit zorgt voor deskundigheidsbevordering bij de betrokken professionals, maar ook tot meer maatschappelijk begrip.
Het Kennisnetwerk D-zep is een lerend netwerk dat deze kennis en ervaring steeds verder verdiept en dissemineert, en daarmee ‘het complexe normaliseert’.
Meer informatie: zie link.
3. ‘D-zep: the next step’. Een vervolgonderzoek t.b.v. doelgroepafbakening door UKON.
Met het UKON-onderzoek is een volgende stap gezet in de zoektocht naar het objectiveren van de afbakening van de doelgroep D-zep. De bestaande meetinstrumenten (NPI, CMAI) zijn los van elkaar niet geheel passend, maar een combinatie van beide lijkt goede aanknopingspunten te bieden voor het kwantificeren van probleemgedrag n de bijbehorende kenmerken.
Dit onderzoek heef inzicht gegeven in de rol die meetinstrumenten voor probleemgedrag bij
mensen met dementie kunnen spelen in het afbakenen van de D-zep doelgroep.
Op basis van deze bevindingen is een eerste conceptformulier ontwikkeld voor het beoordelen van D-zep zorgvragen. Dit formulier biedt handvatten voor het uniformeren van de beoordeling van D-zepzorgvragen in de praktijk en maakt het mogelijk om gestructureerd gegevens te verzamelen over ingediende D-zep zorgvragen.
De verzamelde gegevens kunnen niet alleen bijdragen aan een verdere afbakening van de D-zep
doelgroep, maar ook richting geven aan toekomstig onderzoek. Daarmee vormt het formulier
een eerste stap richting een meer gestandaardiseerde en onderbouwde aanpak. Validatie en
eventuele doorontwikkeling van het formulier in vervolgonderzoek zijn daarbij essentieel.
Meer informatie: zie link.
